WATOTO

Edukacja dla dzieci Afryki
(„Watoto wa Afrika” to w języku
suahili – „Dzieci Afryki”)

Wystarczy zatrzymać się gdzieś w wiosce, w miasteczku, a nawet po prostu w polu – od razu pojawi się gromada dzieci. Wszystkie nieopisanie oberwane. Koszuliny, porcięta w nieprawdopodobnych strzępach. Za jedyny majątek, za jedyne pożywienie mają małą tykwę z odrobiną wody. Każdy kawałek bułki czy banana zniknie pochłonięty w ułamku sekundy. Głód wśród tych dzieci jest czymś stałym, jest formą życia, drugą naturą. A jednak to, o co proszą, nie jest prośbą o chleb czy owoc, nie jest nawet prośbą o pieniądze.
Proszą o ołówek.
Ołówek kulkowy, cena 10 centów. Tak, ale skąd wziąć dziesięć centów?
A oni wszyscy chcieliby chodzić do szkoły, chcieliby się uczyć.

Ryszard Kapuściński – Heban

Odpowiedzi
na najczęściej zadawane pytania:

Co należy zrobić, aby objąć dziecko opieką?

Prosimy zapoznać się z zawartością zakładki „Czekają na pomoc...” i postępować zgodnie z podanymi tam wskazówkami.

Pod zakładką „Czekają na pomoc...” informujemy na bieżąco o czekających na pomoc dzieciach i młodzieży. Listy (wykazy) uczniów i uczennic potrzebujących pomocy otrzymujemy z Afryki przede wszystkim na początku roku szkolnego, który w Rwandzie rozpoczyna się w styczniu, a w Kongu i Kamerunie – we wrześniu.

Kto może zostać opiekunem afrykańskiego dziecka?

Każdy: osoba samotna lub grupa osób. Wśród naszych „opiekunów na odległość” mamy: rodziny wielodzietne i starsze małżeństwa, osoby samotne, klasy szkolne i grupy kilku osób składających się na wykształcenie i utrzymanie jednego dziecka.

Uwaga: Klasy szkolne prosimy o zgłaszanie się wyłącznie za zgodą dyrekcji szkoły oraz wychowawcy.

Kto jest odpowiedzialny za akcję pomocy dzieciom „Watoto”?

W Polsce – fundacja „Watoto – Dzieci Afryki” (zob. więcej informacji).

W Afryce – placówki misyjne polskich zgromadzeń zakonnych z którymi fundacja współpracuje:

  • Zgromadzenie Sióstr św. Dominika (Sekretariat Misyjny: Al. Kasztanowa 36, 30-227 Kraków, tel. /0 12/ 425 24 05, s. Idalia Szołdra – sekretarka ds. misji, zob. też: www.dominikanki.pl/misje/),
  • Zgromadzenie Sióstr Służek Najświętszej Maryi Panny Niepokalanej (Sekretariat Misyjny: ul. Modrzewiowa 24, 05-807 Podkowa Leśna, tel. /0 22/ 758 95 87, s. Krystyna Lemańska – sekretarka ds. misji),
  • Zgromadzenie Księży Marianów Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny (Sekretariat Misyjny: ul. św. Bonifacego 9, 02-914 Warszawa, tel. /0 22/ 651 90 29 lub 642 23 71 wew. 400, ks. Stanisław Kurlandzki – sekretarz ds. misji).

Odpowiedzialni za akcję „Watoto” w poszczególnych placówkach misyjnych:

  • Kamerun:
    placówka Bertoua: s. Klara – Elżbieta Majcher i s. Natalia – Dorota Janik (Dominikanki),
    placówka Garoua Boulai: s. Józefina – Małgorzata Grabowska i s. Nikola – Elżbieta Wójtowicz (Dominikanki),
    placówka Ngaoundere: s. Tadeusza – Helena Frąckiewicz (Dominikanka);
  • Kongo Demokratyczne:
    placówka Karhala-Burhinyi: s. Aušra Kuodyté (Służka NMPN);
  • Rwanda:
    placówka Butare: s. Jolanta Kostrzewska (Służka NMPN),
    placówka Cyangugu: s. Cecylia Rypina i s. Stanisława Zawadzka (Służki NMPN),
    placówka Karama: s. Katarzyna Grzybowska (Służka NMPN),
    placówka Nyakinama: ks. Ryszard Kusy (Marianin).

Szczególną częścią akcji „Watoto” jest inicjatywa „Dzieci Syberii”, obejmująca dzieci i uczącą się młodzież nie w Afryce, lecz w Azji – w Republice Buriacji (część Federacji Rosyjskiej) na Syberii:

  • Buriacja:
    placówka Ułan-Ude: s. Bernadetta – Joanna Gratkowska (Dominikanka).

(Zob. zdjęcia misjonarzy)

W jakim wieku są dzieci objęte pomocą?

Generalnie – w wieku szkolnym. Trzeba podkreślić, że gdy mówimy o dzieciach, mamy również na myśli uczącą się młodzież (w szkole podstawowej, średniej lub zawodowej) – która w nie mniejszym stopniu niż młodsi uczniowie potrzebuje wsparcia w zdobyciu wykształcenia i usamodzielnieniu się. W przypadku uczniów szkoły średniej mogą to być również osoby pełnoletnie, które w przeszłości – z różnych powodów: wojny, braku środków finansowych – nie chodziły regularnie do szkoły lub rozpoczęły ją z opóźnieniem.

Oprócz dzieci i młodzieży szkolnej, akcją objęci są również studenci wyższych uczelni i inne dorosłe osoby podejmujące naukę (np. uczące się w szkole szycia).

Jaka liczba dzieci i młodych ludzi otrzymuje stałą pomoc w ramach akcji „Watoto”?

Obecnie – 1100 osób (dane z 10 marca 2008 roku).

    Liczba osób w poszczególnych krajach:
  • Kamerun: 248,
  • Kongo Demokratyczne: 283,
  • Rwanda: 538,
  • Buriacja (Syberia): 31.
    Afryka – liczba osób w poszczególnych rodzajach szkół:
  • studenci wyższych uczelni: 17,
  • studenci szkół pomaturalnych: 2,
  • uczniowie szkół średnich: 413,
  • uczniowie szkół zawodowych (głównie krawiectwo): 65,
  • uczniowie szkół podstawowych: 555.
  • przedszkolaki: 17.
    Buriacja – liczba osób w poszczególnych rodzajach szkół:
  • studenci szkół pomaturalnych: 1,
  • uczniowie szkół średnich: 4,
  • uczniowie szkół podstawowych: 26.

Zob. też: akcja „Watoto” w liczbach.

Według jakich kryteriów udzielana jest pomoc?

Listę ubiegających się o pomoc sporządza misjonarz w porozumieniu ze starszyzną wioskową. Kryterium przyjęcia do akcji „Watoto” nie jest sieroctwo czy wyznanie dziecka, ale jego chęć do nauki oraz ubóstwo rodziców/opiekunów.

Tak więc w akcji „Watoto” nacisk położony jest na naukę. Warunkiem otrzymywania przez dziecko (lub starszego ucznia) pomocy w kolejnym roku jest przejście do następnej klasy.

W jaki sposób realizowana jest pomoc?

Polski opiekun (ofiarodawca) systematycznie wpłaca zadeklarowane kwoty na konto bankowe fundacji „Watoto – Dzieci Afryki”. Pieniądze te przekazywane są do placówek misyjnych z przeznaczeniem dla konkretnego dziecka. Misjonarze przeważnie nie wypłacają ani dzieciom, ani ich miejscowym opiekunom pieniędzy w gotówce – zamiast tego przekazują żywność w naturze (fasola, mąka itp.). Koszty nauki (czesne, internat, książki i przybory szkolne) opłaca misjonarz – jest on zobowiązany do kontroli postępów dziecka w szkole. Po zakończeniu roku szkolnego polski opiekun otrzymuje informacje o tym, czy dziecko przeszło do następnej klasy. Uczniowie szkoły średniej i studenci przysyłają do Polski kserokopie świadectw ukończenia każdego roku nauki.

Zbliżeniu i wzajemnemu poznaniu afrykańskiego dziecka i jego polskiego opiekuna służy wymiana listów i zdjęć. List napisany po polsku wolontariusze fundacji tłumaczą na język francuski. Oryginał i tłumaczenie wysyłamy do Afryki na adres pocztowy (skrytkę pocztową) polskich misji. Tam pomocnicy misjonarzy tłumaczą tekst z francuskiego na język miejscowy (sami misjonarze zwykle nie zajmują się tłumaczeniem – jest ich zbyt mało na taką ilość listów). Dla małego Afrykańczyka list od polskiego opiekuna to wielka radość – jest to pierwszy list jaki otrzymuje w życiu!

W jaki sposób afrykańskie dzieci łączone są z polskimi opiekunami?

O połączeniu konkretnego dziecka z konkretnym polskim opiekunem decydują:

  • wysokość miesięcznej stawki, do płacenia której zobowiązał się opiekun,
  • czas przez który dziecko potrzebuje pomocy, czyli ilość lat nauki do skończenia szkoły.

Polski opiekun, wypełniając formularz zgłoszeniowy, deklaruje jaką stawkę może płacić i przez ile lat. Na tej postawie oddajemy mu pod opiekę afrykańskie dziecko.

Stawki zostały wyliczone przez misjonarzy na podstawie kosztów nauki i utrzymania w danym kraju i dla danego rodzaju szkoły – są więc zróżnicowane (najniższa – 8 euro, najwyższa – 15 euro). Szczegółowy wykaz stawek podajemy na formularzu zgłoszeniowym.

W przypadku studentów, ze względu na wysokie czesne, stawki są wyższe – i są ustalane indywidualnie w zależności od potrzeb.

Czy można „swojemu” dziecku posyłać więcej pieniędzy?

Wobec wielkich potrzeb każdą sumę wpłaconą dodatkowo przyjmiemy z wdzięcznością, ale zostanie ona przekazana na „konto wspólne”. Obowiązuje zasada, że żadne dziecko nie może być wyróżniane i otrzymywać większej pomocy, niż inne dzieci znajdujące się w podobnej sytuacji.

„Konto wspólne” – na co zostaną wydane te pieniądze?

  • Na pokrycie niedoborów finansowych akcji „Watoto” wynikających z faktu, że ktoś nie wpłacił (np. z przyczyn losowych) zadeklarowanej sumy;
  • na pokrycie kosztów wypadków losowych dzieci objętych akcją „Watoto” – leczenia, naprawy domu lub jego odbudowy (np. po pożarze);
  • na finansowanie innych form pomocy potrzebującym organizowanych przez misjonarzy – w zakresie celów statutowych fundacji (np. zapomoga dla niepełnosprawnej osoby, wyposażenie szkoły lub ośrodka zdrowia).

Kto pokrywa koszty organizacji i administracji akcji „Watoto”?

Polscy opiekunowie (ofiarodawcy) wpłacają dodatkowo po 3 zł miesięcznie – na pokrycie administracyjnych kosztów akcji (znaczki pocztowe, rachunki telefoniczne, opłaty bankowe, konserwacja sprzętu biurowego, materiały i przybory biurowe, usługi drukarskie, zdjęcia dzieci, miejsce na stronę w Internecie itp.).

Prace organizacyjne i administracyjne, w tym: programowanie i prowadzenie bazy danych, tłumaczenia listów, prowadzenie korespondencji, księgowość i prowadzenie spraw formalno-prawnych, projekt i aktualizacja strony internetowej – wykonywane są przez osoby tworzące fundację oraz jej współpracowników. Wszyscy pracują nieodpłatnie, na sprzęcie własnym lub użyczonym fundacji (komputery, łącza internetowe, ksero, faks).

Jakie informacje o dziecku otrzymuje polski opiekun?

  • Zdjęcie, imię i nazwisko dziecka, wiek, miejsce zamieszkania;
  • etap edukacji (rodzaj szkoły do której chodzi dziecko, która klasa);
  • imiona i nazwiska rodziców (jeżeli nie żyją – rok i przyczynę śmierci);
  • imię i nazwisko miejscowego opiekuna dziecka, jeśli dziecko jest sierotą;
  • imię i nazwisko misjonarza odpowiedzialnego za opiekę nad dzieckiem w ramach akcji „Watoto”.

Każdego roku organizujemy w Warszawie spotkanie z misjonarzami. Na takich spotkaniach uzyskać można informacje o dziecku z „pierwszej ręki”. Siostry i księża przyjeżdżają do Polski raz na 2–3 lata, więc za każdym razem jest to spotkanie z innymi osobami i przy pewnej dozie cierpliwości można doczekać się misjonarki lub misjonarza z parafii, w której mieszka to konkretne dziecko.

Czy w zeznaniu podatkowym PIT można odliczyć od dochodu wpłaty dokonane w minionym roku na konto fundacji?

Tak, jako darowiznę – maksymalnie do 6% dochodu, przy czym zgodnie z przepisami podatkowymi należy zachować dowody wpłat (według niektórych interpretacji przepisów – wraz z zaświadczeniem fundacji o przyjęciu darowizny; zaświadczenie takie przesyłamy ofiarodawcom każdego roku – patrz niżej).

Na formularzu podatkowym PIT/O należy podać następujące dane fundacji: nazwa pełna Watoto – Dzieci Afryki, kraj Polska, województwo mazowieckie, powiat piaseczyński, gmina Piaseczno, ulica Poranku, nr domu 6, nr lokalu –, miejscowość Zalesie Górne, kod pocztowy 05-540, poczta Zalesie Górne.

Analogiczne odliczenie możliwe jest w przypadku podatku CIT (podatku dochodowego od osób prawnych) – maksymalnie do 10% dochodu.

Czy – niezależnie od wyżej wymienionego odliczenia – można przekazać fundacji 1% podatku PIT?

Tak – w związku z faktem posiadania przez fundację „Watoto – Dzieci Afryki” statusu organizacji pożytku publicznego – jest możliwe przekazanie fundacji, zamiast fiskusowi, 1% (czyli 1/100) kwoty należnego podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) – zob. więcej informacji.

Fakt posiadania przez fundację statusu organizacji pożytku publicznego mogą Państwo sprawdzić korzystając z urzędowej bazy danych organizacji pożytku publicznego, dostępnej na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości: opp.ms.gov.pl (po wejściu na tę stronę wystarczy w pole „Nazwa OPP” wpisać: WATOTO – i przycisnąć klawisz Enter lub kliknąć w napis „Wyszukaj”).

Czy ofiarodawca otrzymuje dokument potwierdzający przeznaczenie przekazanych fundacji pieniędzy?

W pierwszym kwartale każdego roku fundacja wystawia wszystkim ofiarodawcom zaświadczenia o darowiznach w roku ubiegłym (należy pamiętać, że z punktu widzenia urzędu skarbowego nie zastępują one dowodów wpłat, o których mowa wyżej).

Każdy ofiarodawca otrzymuje też indywidualny wykaz wszystkich swoich wpłat z danego roku – z wyraźnym podziałem na bezpośrednie koszty pomocy (wraz z przeliczeniami na euro) oraz koszty administracyjne.

Wtedy też sporządzamy i rozsyłamy ofiarodawcom sprawozdanie z przebiegu akcji „Watoto” w minionym roku, gdzie m.in. przedstawiamy – w sposób czytelny również dla osób nie mających profesjonalnej wiedzy o finansach i księgowości – wpływy i wydatki fundacji, z wyodrębnieniem środków wydatkowanych bezpośrednio na pomoc oraz środków przeznaczonych na pokrycie kosztów administracyjnych.

A sprawozdania wymagane przepisami o rachunkowości?

    Roczne sprawozdania sporządzone i przesłane do odpowiednich urzędów zgodnie z obowiązujacymi fundację przepisami o rachunkowości i obowiązkach sprawozdawczych podajemy do publicznej wiadomości na naszej stronie internetowej. Są to:
  • Sprawozdanie z działalności fundacji (merytoryczne),
  • Sprawozdanie finansowe fundacji, na które składają się: Bilans, Rachunek wyników oraz Informacja dodatkowa.

Oba dokumenty zamieszczamy po zatwierdzeniu Sprawozdania finansowego przez Radę Fundacji.

Informacje o młodzieży i dzieciach czekających na pomoc zamieszczamy pod zakładką „Czekają na pomoc...”.

W razie dalszych pytań – prosimy o kontakt:

tel.: (0 22) 756 58 50
e-mail: fundacja@DzieciAfryki.org

Więcej informacji o fundacji – w tym adres siedziby, numer konta itp. – znajdą Państwo pod zakładką „Najważniejsze informacje”.